Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) 2026’da Başlıyor: Konut Sahiplerini Neler Bekliyor?

Türkiye’de sigorta sisteminde yeni bir dönem başlıyor. Yıllardır sadece deprem riskini kapsayan DASK, yerini Zorunlu Afet Sigortası’na (ZAS) bırakmaya hazırlanıyor. Bu değişiklik, 7 farklı doğal afeti tek bir çatı altında toplayan, konut sahipleri için çok daha kapsamlı bir koruma sunacak. 2026 yılında hayata geçirilmesi planlanan ZAS ile birlikte, deprem yanında sel, dolu, çığ, heyelan, fırtına ve orman yangınına karşı da teminat sağlanacak. Peki bu yeni sistem konut sahiplerini nasıl etkileyecek, fiyatlar ne kadar değişecek ve hangi durumlarda devreye girecek?

Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) Nedir?

Zorunlu Afet Sigortası, mevcut DASK sisteminin genişletilmiş halidir. DASK sadece deprem ve deprem kaynaklı hasarları kapsarken, ZAS çok daha geniş bir koruma şemsiyesi sunacak. Sistem, tüm konut sahiplerinin tek bir poliçe ile birden fazla doğal afet riskine karşı korunmasını hedefliyor. Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yönetilecek bu sistem, zorunlu niteliğini koruyacak ve tüm mesken tiplerini kapsayacak.

Yeni sistemin temel felsefesi, Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle maruz kaldığı çeşitli doğal afet risklerine karşı vatandaşları korumaktır. Özellikle son yıllarda yaşanan sel felaketleri, orman yangınları ve şiddetli hava olayları göz önüne alındığında, sadece depreme odaklı korumanın yetersiz kaldığı görülmüştür. ZAS bu eksikliği giderecek şekilde tasarlanmıştır.

DASK ve ZAS Arasındaki Farklar Nelerdir?

Mevcut DASK sistemi ile yeni ZAS sistemi arasında önemli farklar bulunmaktadır. En temel fark kapsam genişliğinde kendini gösteriyor. Aşağıdaki tablo, iki sistem arasındaki temel farklılıkları net bir şekilde ortaya koymaktadır:

ZAS Hangi Afetleri Kapsayacak?

Zorunlu Afet Sigortası sistemi, Türkiye’nin en sık karşılaştığı doğal afetlere karşı kapsamlı koruma sunacak. Her bir afet türü için ayrı teminat limitleri ve özel şartlar belirlenecektir.

Kapsanan Afetler

• Deprem ve Deprem Kaynaklı Hasarlar: Binanın yapısal hasar görmesi, çatlaklar, yıkılma, deprem sonrası yangın, tsunami ve yer kayması
• Sel ve Taşkın: Yağış kaynaklı su baskınları, nehir taşmaları, altyapı yetersizliğinden kaynaklanan su hasarları
• Heyelan: Toprak kayması sonucu binanın zarar görmesi veya kullanılamaz hale gelmesi
• Fırtına: Şiddetli rüzgarların neden olduğu çatı hasarları, pencere kırılmaları, yapısal bozulmalar
• Dolu: Dolu yağışının binanın çatı, cam ve dış cephe unsurlarında oluşturduğu hasarlar
• Çığ: Kar kütlelerinin oluşturduğu hasar (özellikle dağlık bölgelerde)
• Orman Yangını: Orman yangınlarının konutlara sıçraması sonucu oluşan hasarlar

Kapsam Dışında Kalan Durumlar

Her sigorta poliçesinde olduğu gibi, ZAS’ta da belirli istisnalar bulunacaktır:

• Savaş, terör, iç karışıklık, nükleer reaksiyonlar sonucu oluşan hasarlar
• Yapı ruhsatı olmayan veya imar mevzuatına aykırı inşa edilen binalar
• Binanın bakımsızlık ve yıpranma nedeniyle uğradığı hasarlar
• Mobilya, eşya ve diğer taşınır mallar (bunlar için konut sigortası gereklidir)
• Sigorta süresi dolmuş veya primi ödenmemiş binalar
• Kasıtlı hasar veya ihmal sonucu oluşan zararlar

ZAS Kimler İçin Zorunlu? Hangi Binalar Kapsanıyor?

Zorunlu Afet Sigortası, adından da anlaşılacağı gibi belirli mesken tipleri için zorunludur. Mevcut DASK zorunluluğu ZAS ile devam edecektir.

Zorunlu Olan Binalar

• Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki tüm meskenler
• Köy yerleşim alanlarındaki meskenler
• Kamu kurum ve kuruluşlarına ait lojmanlar
• Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından yapılan konutlar
• Site, apartman ve müstakil evler
• Kat mülkiyeti kanununa tabi bağımsız bölümler

ZAS Kapsamı Dışındaki Binalar

• Ticari işyerleri ve ofisler (bunlar için ticari sigorta gereklidir)
• Fabrika ve imalathaneler
• Ahır, samanlık gibi tarımsal yapılar
• İnşaat halindeki ve henüz iskanlı olmayan binalar
• Tarihi eser niteliğindeki yapılar

ZAS Fiyatları Ne Kadar Olacak? Prim Hesaplama

ZAS primleri, DASK’ta olduğu gibi binanın yapı türü, bulunduğu risk bölgesi ve metrekare büyüklüğüne göre değişecektir. İlk tahminlere göre, geniş kapsam nedeniyle primler mevcut DASK fiyatlarına göre yaklaşık yüzde 10-15 oranında artış gösterecektir.

2026 Yılı Teminat ve Prim Bilgileri

2026 yılı başından itibaren geçerli olan güncel değerler şunlardır:

Prim Hesaplama Örneği

100 metrekare betonarme bir daire için hesaplama şu şekilde yapılacaktır:

• Sigorta Bedeli: 100 m² x 9.884 TL = 988.400 TL
• Risk Grubu: İstanbul (örnek) – 3. grup: ‰2,75 tarife
• Yıllık DASK Primi: 988.400 x 0,00275 = 2.718 TL
• Tahmini ZAS Primi: 2.718 x 1,15 = 3.126 TL/yıl (yaklaşık 260 TL/ay)

Primi Etkileyen Faktörler

ZAS priminizi etkileyen temel faktörler şunlardır:

• Yapı Türü: Betonarme, çelik, ahşap veya yığma yapı
• Risk Bölgesi: Binanın bulunduğu ilin deprem riski (1-7 arası)
• Brüt Metrekare: Meskenin toplam alanı
• Bina Yaşı: İnşaat tarihi (bazı bölgelerde etki edebilir)
• Zemin Durumu: Binanın temel zemini

ZAS Nasıl Alınır? Başvuru Süreci

Zorunlu Afet Sigortası almak oldukça kolay ve hızlı bir süreçtir. Sistem DASK’taki uygulamaya benzer şekilde işleyecektir.

Başvuru Kanalları

• Sigorta Şirketleri: Tüm sigorta şirketleri ZAS poliçesi düzenleyebilecek
• Sigorta Acenteleri: Yerel acenteler üzerinden başvuru
• Bankalar: Banka şubeleri ve internet bankacılığı
• Online Platformlar: Dijital sigorta platformları ve karşılaştırma siteleri
• Sigorta Brokerları: Profesyonel danışmanlık hizmeti ile (Panacea Sigorta gibi)

Gerekli Belgeler

• Tapu fotokopisi veya tapu bilgileri
• Kimlik fotokopisi (TC kimlik numarası)
• Adres bilgisi
• Yapı kullanma izin belgesi (varsa)
• İmar durumu belgesi (bazı durumlarda)

Başvuru Adımları

1. Mesken bilgilerinizi (adres, metrekare, yapı türü) hazırlayın
2. Tercih ettiğiniz kanal üzerinden başvuru yapın
3. Gerekli belgeleri sisteme yükleyin veya ilgili kişiye iletin
4. Prim tutarını öğrenin ve ödeme yapın
5. Poliçenizi e-posta veya SMS ile anında alın
6. Poliçe numaranızı saklayın ve yenileme tarihini not edin

Hasar Durumunda Ne Yapılmalı?

Afet sonrası hasar durumunda hızlı ve doğru adımlar atmak önemlidir:

1. Güvenliğinizi Sağlayın: İlk önce kendinizi ve ailenizi güvenli bir yere taşıyın
2. Hasarı Belgeleyin: Mümkünse fotoğraf ve video çekerek hasarı kayda alın
3. Bildirimi Yapın: 125 numaralı DASK çağrı merkezini arayın veya online başvuru yapın
4. Ekspertiz: Görevli eksper binanızı değerlendirecek ve hasar tespit raporu düzenleyecek
5. Tazminat: Onay sonrası tazminat tutarı banka hesabınıza aktarılacak

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. ZAS ne zaman zorunlu hale gelecek?

Zorunlu Afet Sigortası mevzuat düzenlemesi 2026 yılı içinde tamamlanacak ve yürürlüğe girecektir. Henüz kesin bir tarih açıklanmamıştır ancak çalışmalar son aşamadadır.

2. Mevcut DASK poliçem var, ne yapmalıyım?

Mevcut DASK poliçeniz otomatik olarak ZAS’a dönüştürülecektir. Ayrı bir işlem yapmanıza gerek kalmayacak. Sadece yenileme döneminde yeni prim tutarını ödemeniz yeterli olacaktır.

3. ZAS ile konut sigortası arasındaki fark nedir?

ZAS sadece binayı ve yapısal unsurları kapsar. Konut sigortası ise içerideki eşyalar, hırsızlık, cam kırılması gibi daha geniş riskleri içerir. İkisi birbirini tamamlar, ZAS zorunludur ancak konut sigortası isteğe bağlıdır.

4. Kiracılar ZAS yaptırmak zorunda mı?

Hayır. ZAS yapma yükümlülüğü mülk sahibine aittir. Ancak kiracılar kendi eşyaları için ayrıca konut sigortası yaptırabilirler.

5. ZAS primi her yıl değişir mi?

Evet. Her yıl 1 Ocak itibarıyla inşaat maliyet endeksine göre birim metrekare bedelleri ve azami teminat tutarı güncellenir. Bu nedenle primler yıllık olarak değişiklik gösterebilir.

6. Birden fazla evim var, hepsine ZAS yaptırmalı mıyım?

Evet. Zorunlu Afet Sigortası, her bağımsız bölüm için ayrı ayrı yapılmalıdır. Her konut için ayrı poliçe gereklidir.

7. Köy evleri de ZAS kapsamında mı?

Evet. Yeni sistem ile birlikte köy ve mezra yerleşim alanlarındaki meskenler de ZAS kapsamına alınacaktır.

8. ZAS primi taksitli ödenebilir mi?

DASK sisteminde prim genellikle yıllık peşin ödenir. Ancak bazı sigorta şirketleri ve bankalar kredi kartına taksit imkanı sunabilir. Bu konuda sigorta acentenize danışmalısınız.

9. Hasar sonrası tazminat ne kadar sürede ödenir?

Ekspertiz raporu onaylandıktan sonra tazminat genellikle 7-15 iş günü içinde hesabınıza aktarılır. Afet büyüklüğüne göre bu süre uzayabilir.

10. ZAS yapmadan elektrik veya su aboneliği alabilir miyim?

Hayır. Mevcut düzenlemeler gereği DASK zorunluluğu gibi, ZAS da bu tür başvurularda zorunlu belgeler arasında yer alacaktır. Ayrıca tapu işlemleri ve kredi başvurularında da istenecektir.

Sonuç ve Öneriler

Zorunlu Afet Sigortası, Türkiye’deki konut sahipleri için çok önemli bir koruma mekanizması sunacaktır. Sadece depreme odaklanan mevcut sistemin ötesine geçerek, sel, dolu, fırtına, heyelan, çığ ve orman yangını gibi birçok doğal afete karşı da güvence sağlayacak olan bu sistem, ülkemizin coğrafi risklerine uygun modern bir çözümdür.

2026 yılında hayata geçmesi planlanan ZAS ile birlikte, vatandaşların tek bir poliçe ile kapsamlı koruma sağlaması mümkün olacaktır. Fiyat artışının makul seviyelerde kalması planlanmakta ve günlük ortalama bir kahve fiyatına denk gelen aylık prim ödemeleri ile ailenizin ve yuvamızın geleceğini güvence altına alabileceksiniz.

Özellikle son yıllarda yaşanan büyük afetler göz önüne alındığında, bu tür bir güvencenin önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Mevcut DASK poliçeniz varsa otomatik geçiş yapılacağından endişelenmenize gerek yoktur. Ancak henüz sigortalı değilseniz, yasal zorunluluklar ve muhtemel afet risklerine karşı korunmak için en kısa sürede poliçe yaptırmanız önerilir.

📚 Yararlı Resmi Kaynaklar

• Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK)
• Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
• Türkiye Sigorta Birliği (TSB)
• Hazine ve Maliye Bakanlığı
• Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)

Son Güncelleme: 15 Ocak 2026 | Panacea Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş.